DOLAR
EURO
GRAM ALTIN
ÇEYREK A.
BITCOIN
ÜYE PANELİ
SON DAKİKA
hava
Google News

BELEDİYE MECLİS ÜYELİĞİ

Son Güncelleme :

27 Kasım 2023 - 11:20

BELEDİYE MECLİS ÜYELİĞİ

 

 

2019 yerel seçimlerinde, CHP’nin Süleymanpaşa Belediye Başkan adayı Ekrem Eşkinat kaybetti.

Seçimin hemen ardından, anketler, toplantılar yaparak, neden kaybettiğimiz anlamaya çalıştık.

Seçimi kaybetmemizde adayın etkisi, örgütün etkisi, meclis üyelerinin etkisi, ön seçimin etkisi, karşı adayın etkisi gibi sorular sorduk.

İkinci dönem için aday olan Eşkinat, birinci döneminde halka inemedi diye eleştiriliyordu.

Ankete katılanların % 68,3’ü meclis adaylarının kaybetmemizde etkili olduğunu belirtti.

Anketin sonucuna göre, ön seçim yapılmamış olması, kaybetmemizde % 78.7 etkili olmuştu.

Toplantılarda, ayrıca “Meclis adayları demokratik yöntemle seçilmedi, eş dost meclisi oldu.” “2019 yılında,  2014 de olduğu gibi, göstermelik, aday adayları toplantısı yapıldı.”“Meclis adaylarının seçim çalışmalarına katılmadığı ” gibi eleştiriler dile getirildi.

Buradan da anlaşılıyor ki; mevcut belediye meclis üyeleri ve adayları da, diğer faktörlerin yanında, seçim kaybetmemize etkili oluyor.

2024 yerel seçimlerinde, meclis adayları belirlenirken, objektif kriterleri, kesinlikle dikkate almalıyız !

Bu yazıda belediye meclis çalışmalarından, seçim yöntemlerinden ve yurt dışı örneklerden bahsedeceğim.

BELEDİYE MECLİS ÜYELERİ NE İŞ YAPAR?

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. Maddesinde, tam 20 bent halinde,  Belediye Meclisinin görevleri yazıyor.

Bu maddelerin hiç birinde bir meclis üyesinin herhangi bir konuda inisiyatif alması, halkla temas etmesi, sorunları inceleyip çözümler önermesi beklenmiyor.

Üyelerin tek görevi gelen önerileri onaylamak veya onaylamamak gibi gözüküyor.

Bu durum zaten,  “Gündem, belediye başkanı tarafından belirlenir… “ diyen Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinin 8. Maddesinde de açıkça yazıyor.

Gerçekten, yasanın ruhuna değil de, ne yazdığına bakılırsa, belediye meclisi pek etkili bir yapı değil.

Belediye meclislerinin etkisizliği  araştırmalara da konu olmuş.

Belediye meclisleri halkı temsil etmekte yetersiz kaldığı için, halkla, yerel yönetim ilişkilerine bir boyut daha  kazandırmak için Kent Konseyleri kurulmuş.

Ancak, Kent Konseyleri de sakat doğmuş, yaptırım güçleri budanmış, yaşamaları belediyelerin keyfine kalmış.

İstanbul, Ankara gibi büyükşehir belediye meclislerinde,bazı meclis üyelerinin, partizanlıkla işleri nasıl engellendiğini görüyoruz.

Bu kötü örnek, mevcut belediye mevzuatına göre, halk için, iyi bir şey yapmaktansa, onu engellemenin  daha kolay olduğunu gösteriyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yetkilerinin genişletilmesiyle, meclislere, sokak ismi değiştirmek gibi eften püften işler kalacak.

MECLİS ADAYLARINI NASIL BELİRLEYECEĞİZ?

2014’te ve 2019’da meclis aday adayları tanıma toplantıları yapıldı.

Meclislerin çalışma biçimini ilk döneminde öğrenmiş olduğu anlaşılan, 2019 başkan adayı Ekrem Eşkinat, aday adayı toplantısında  “Master derecesi filan aramıyoruz“ gibi bir laf etmişti.

Bu ne demek?

“Boşuna kendinizi tanıtmaya çalışmayın, tek seçici benim” demek.

2019’da kesin liste hazırlanırken  Ekrem beyle, ilçe yönetimi arasında oldukça sert görüşmeler yapılmıştı.

Sonunda, Ekrem Bey’in istediği oldu ama ne yazık ki, Süleymapaşa’da CHP seçimleri kaybetti .

Bu süreçte, ben de  aday sıralaması için 40 soruluk bir test hazırlamıştım.

Sınavla politikacı seçme fikri kabul görmedi.

2014’de  yapılan meclis aday adayları tanıtım toplantısında, salondaki 70 kişi,  söz sırasının kendilerine gelmesini  beklerken, Ekrem Bey ve İl Başkanı Recep Bey,  kendilerinin zaten  karar vermiş oldukları aday adaylarını, uzun uzun dinliyorlardı.

Tüm adaylara, kendilerini tanıtmaları için fırsat verilmesine inandığım için, konuşma sürelerini sınırlı ve eşit tutmalarını kendilerine hatırlatmak niyetiyle, masalarına bir kum saati bıraktım.

Ekrem bey bu eylemime çok kırıcı ve incitici bir tepki göstermişti.

2014 ve 2019’da meclis aday  listeleri belli bir kriter olmadan, eş dost ilişkileri ile belirlendi.

2024’te nasıl olmalı?

Meclis üyesi adaylarını belirlemek için bir ön seçim yapılacağını sanmıyorum.

Başkan adayı, yine kendi kafasına göre adamlarını etrafına toplayacak.

Meclis üyeliği için aday adayı olduktan sonra, sıraya girip, bir kişi  tarafından beğenilmeyi beklemek, hiç hoş bir durum değil.

Meclis üyesi kendi gücüyle, tabandan, mahallesinden, sendikasından alacağı destekle seçilmeli.

Değerli meclis üyesi aday adayı arkadaşlarım, aday olamazsanız, 10 bin liranız yanarsa, üzülmeyin.

Listeye girememenizi kişiselleştirmeyin.

Liyakat, bilgi, beceri dikkate alınmıyor.

Tek adam yönetimi, biat kültürü denen şey içimize  işlemiş.

Ama her nedense, imarla ilgili arkadaşlar meclis üyesi olmaya pek hevesliler !

Yorumu size bırakıyorum.

Yasada, bağımsız meclis üyesi  adaylığından da bahsediliyor.

Ama bağımsız aday olarak seçilip meclise girmek neredeyse imkansız.

Önce en yüksek devlet memurunun brüt maaşı kadar bir parayı maliyeye yatırmanız gerekiyor.

Sonra, iyi bir oy almanız gerekiyor.

Oylar, %10 barajlı d’Hondt sistemi ile sayılıyor.

150 bin seçmeni olan Süleymanpaşa için, 2023 genel seçimlerde partilerin aldığı oy oranlarına göre bir hesap yaptım, bağımsız bir adayın en az 18 bin oy alması gerekiyor.

Size bazı yabancı ülkelerden örnekler vereyim.

ALMANYA’DA BELEDİYE MECLİS ÜYELERİ NASIL SEÇİLİR?

Almanya’da seçim kuralları eyaletten eyalete  az çok farklılık gösteriyor.

Berlin çevresindeki Brandenburg eyaletinde meclis adayı olmak için üç yol var.

Bir: Bir siyasi partinin veya bir seçmen grubunun adayı olmak. Bunun için partinin aday belirleme toplantısına katılmak ve aday gösterilmek  gerekiyor. Bir  önseçim yapılıyor. Bu şekilde aday olanlar partinin veya seçmen grubunun desteğini aldıkları için avantajlı durumdalar. Siyasi partiler dışında, dernekler ve sivil toplum örgütleri de “seçmen grubu” sayılıyor .

İki: Aday kendi seçmen grubunu kurabilir. Aday bir kısım seçmeni  belli bir amaç için bir araya getirebilir ve o grubun adayı olabilir.

Üç: Tek başına ortaya çıkıp aday olabilir. Bu durumda aday seçim çevresindeki  seçmenlerden belli sayıda destek imzası toplamak zorunda.

Seçim gününde seçmenler çarşaf listeden istedikleri adayları puanlayarak seçiyorlar.

Adayları listede sıraya sokmak, seçilecek yer, seçilemeyecek yer, fermuar  gibi  problemler  yok.

Seçilen meclis üyeleri  beş yıl görev yapıyor.

Adayların eğitimi ve bilgilendirilmesi için bir web sitesi var: www.politische-bildung-brandenburg.de

Aday, seçim kurulu başkanının imzasını ve mührünü taşıyan “destek imzası” formlarını ile  tek tek mahallesindeki seçmenlere imza topluyor.

Bir seçmen ancak  bir adaya imza verebiliyor.

İmzaların bölgeden gelip gelmediği, başka bir adaya daha verilip verilmediği, imza sahibinin gerçek seçmen olup olmadığı, seçim kurulu tarafından kontrol ediliyor.

Bu, adayların seçmenle yüz yüze karşılaşarak, desteğini tabandan almasını sağlayan, demokratik ve adil bir yöntem.

Bu yazıyı okuyanların  arasında kaç kişi mahallesindeki meclis üyesini tanıyor, merak ediyorum.

SEATTLE’DA BELEDİYE MECLİS ÜYELERİ NASIL  SEÇİLİYOR?

ABD’nin dört milyon nüfuslu Seattle kentinin belediye meclisi  dokuz  üyeden oluşuyor (https://www.seattle.gov/council) .

Üyelerin yedisi şehrin yedi ayrı bölgesinden seçiliyor.

Bu seçimden iki yıl sonra diğer iki üye, başkanla beraber, bütün şehri temsilen seçiliyor.

Üyeler dört yıl hizmet veriyorlar ama, meclis iki yılda bir kısmen yenileniyor.

Halk  iki yılda bir sandığa gidip tepkisini gösterebiliyor.

Meclis,  belediye işleri ile  ilgili yasaları yapmakla görevli.

Ayrıca, üyeler belediyenin birimlerini aralarında paylaşarak yönetiyor, tam zamanlı çalışıyor ve  ayda 10 bin dolar civarında  maaş alıyor.

SONUÇ

Böyle farklı uygulamalara bakmak  görüş açımızı genişletebilir.

Bu örnekler arkadaşlara çok ütopik geliyor, “Burası Türkiye” diyerek dikkate almıyorlar.

Alışkanlıkları, “Millet ne der?” kaygısını bir kenara bırakıp, yenilikçi yöntemleri denemeliyiz.

Süleymanpaşa CHP örgütü,  “Devrimcilik” ilkesinin hakkını vermeli ve Türkiye’de öncü olmalı.

Bu yıl öne çıkan “örgüt denetiminde ön seçim” çerçevesinde İlçe yönetim kurulu bazı yeni  yaklaşımları uygulayabilir.